Nét độc đáo trong nghệ thuật “xếp hình” ở Nhật Bản

time Thursday, 13/06/2019
user Đăng bởi Nguyễn Thức

Origami là một trong những kĩ nghệ lâu đời của người Nhật Bản. Đậy là nghệ thuật gấp giấy để tạo ra những sản phẩm có độ chi tiết khá cao. Dù khá lạ lẫm những lịch sử hình thành và phát triển của Origami cũng đã có từ rất lâu. Hôm nay chúng ta hãy cùng tìm hiểu để nắm bắt những thông tin về nét văn hóa độc đáo này.

Origami là gì?

Origami được ghép từ hai từ khác nhau: từ đầu tiên “ori” nghĩa là gấp, từ còn lại “kami” được hiểu nôm na là giấy nhưng từ 1880 thì Origami mới được người Nhật sử dụng còn trước đó họ thường dùng chữ Orikata.

Là một môn trí tuệ giải trí nên được người dân Nhật Bản khá là ưa chuộng. Origami có cách gấp khá đơn giản để biến một miếng giấy hình chữ nhật hoặc hình vuông thành những hình phức tạp (3D). Tuy nhiên, sản phẩm hoàn chỉnh không được cắt hoặc dán trong quá trình gấp. Đây là xu hướng mới trong kỹ thuật gấp giấy hiện đại.

Từ thời xa xưa thì các quy tắc Origami truyền thống(1603 - 1867) lại đơn giản hơn bây giờ khá nhiều. Giấy sử dụng có nhiều hình dạng khác nhau: hình tròn, tam giác và có thể cắt dán trong quá trình gấp.

Lịch sử xếp giấy Origami của người Nhật

Trong nét văn hóa phong phú, đa dạng, độc đáo của người Nhật nếu không nhắc đến Origami là một thiếu sót rất lớn. Một con vật, bông hoa đồ vật dù nhiều màu sắc hay cầu kỳ đến đâu cũng được hoàn thành hoàn hảo chỉ với những mảnh giấy nhỏ đơn giản.

Vật liệu sử dụng khá dễ tìm nên độ phổ biến và sự yếu thích của bộ môn này ở đất nước mặt trời mọc là khá cao. Không những chỉ phổ biến ở Nhật Bản mà hiện nay trên thế giới cũng có rất nhiều người sử dụng để giải trí.

Hạc là một trong những hình cơ bản và cũng được sử dụng nhiều nhất. Những đứa trẻ thường được cha mẹ và ông bà chỉ dạy từ khi còn khá nhỏ để phát triển tư duy và trí tuệ. Ngoài ra, những hình dạng khác bao gồm: cỏ, cây, hoa, lá hoặc những hình dạng đòi hỏi sự tỉ mỉ như bướm, cây thông giáng sinh được các bé gái vô cùng yêu thích.

Lịch sử và tiền thân của nghệ thuật gấp giấy

Origami cùng với mèo thần tài Maneki Neko đến nay vẫn là một tranh cãi đối với nhiều người. Vài ý kiến cho rằng Origami có xuất xứ từ Trung Quốc 2000 năm trước. Quan niệm này được nhiều người phỏng đoán dựa trên lịch sử hình thành của giấy. Và cho rằng Origami được người dân Trung Quốc bắt đầu được sử dụng ngay sau khi phát minh ra giấy. Nhưng chẳng có chứng minh nào xác minh sự thật này. Nhiều người cũng cho thấy giấy của triều đại Hậu Hán hay những bằng chứng lịch sử ghi chép được cũng không có bóng dáng của Origami.

Một số ý kiến khác lãi cho rằng Origami được sáng tạo từ triều đại Heian của Nhật Bản. Điều này cũng không có tính xác thực. Theo một câu chuyện dân gian của người Nhật thì Abe-No Seimei đã làm ra một con chim bằng giấy và biến nó thành một con chim thật. Hay một câu chuyện về Fujiwara-no Kiyosuke đã gửi cho bạn gái cũ một con ếch cuộn bằng giấy. Dù chỉ là một câu chuyện cổ tích không có thật nhưng người Nhật lại tin rằng chính những câu chuyện đó đã tạo ra Origami ngày nay.

Đến nay vẫn chưa ai biết chính xác nghệ thuật này xuất hiện từ đâu và khi nào nhưng đây chắc chắn là một môn nghệ thuật đòi hỏi sự khéo léo, óc sáng tạo, tập trung và kiên nhẫn. Và bao nhiêu năm đi chăng nữa thì đây vẫn được người dân ở đất nước mặt trời mọc yêu thích.

Hình thù của Origami

Do đã trở thành một nét văn hóa đặc sắc nên hình thù, chi tiết và các tạo nên Origami cũng được biến tấu trở nên tinh tế, phức tạp hơn nhiều lần như: rồng, phượng, tháp Eiffel.

Ngày nay, ngoài vật liệu chính là giấy thì nghệ nhân Nhật đã sử dụng kim loại mỏng để giảm độ dày của các mẫu gập. Origami hiện đại còn được gấp khi ướt để dễ uốn theo hình dạng các mẫu vật. Người Nhật không coi đây là một hình thức nghệ thuật mà xem nó như một nền văn hóa truyền thống của đất nước hơn.

Con hạc là một điềm lành trong văn hóa của người Nhật vì thế mà truyền thuyết kể lại nếu ai gấp được 1000 con thì có thể biến tất cả điều ước thành sự thật. Sau câu chuyện về Sadako Sasaki thì hạc được xem là một biểu tượng của sự hòa bình.

Tác dụng của Origami

Không chỉ là đồ trang trí thông thường mà một trong những nguyên nhân khiến Origami trở thành biểu tượng văn hóa là tác dụng như liệu pháp tâm lý, giúp tinh thần thoải mái, mang lại niềm vui và cảm hứng cho con người.

Ngoài ra, việc tạo ra một mẫu Origami cũng sử dụng rất nhiều quy tắc hình học. Ở một vài nơi trên thế giới thì Origami còn được dùng trong các tiết học mỹ thuật, cảm nhận trực quan. Người Nhật dạy cho con cháu của họ vì nó rất có lợi cho sự phát triển tư duy của trẻ.

Sau đây là mẫu gấp về mèo may mắn Maneki Neko:

Viết bình luận của bạn:
popup

Số lượng:

Tổng tiền: